МҰРАЖАЙДЫҢ РЕСМИ САЙТЫ
img
"Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану мұражайы"
Қарағанды, Ерубаев 38 +7 (7212) 56–58–89 +7 (7212) 56–42–34

Жұмыс уақыты

Күн сайын 09:00–18:00

«АУҒАННЫҢ ОТТЫ ЖАЛЫНЫ» көрме-кездесуі

Кеңес әскерлерінің Ауғанстан жеріне кіруіне 45 жыл және шығарылғанына 35 жыл толуына (1979-1989жж.) орай атаулы күнге 2024 жылғы 13 ақпанда Қарағанды қаласының «Ардагер» ауған соғысы ардагерлері мен мүгедектері одағы қоғамдық бірлестігімен бірлесіп «Ауғанның отты жалыны» атты көрме-кездесуі өткізілді.

 

Іс-шараның өткізілу мақсаты:

– Ауғанстандағы соғыс ардагерлері-қарағандылықтардың ерлігі туралы тарихи жадыны қалыптастыру;

-ұлттық сана-сезімді және интернационалист-жауынгерлерге деген аға-буынды терең құрмет сезімін дамыту;

– жас ұрпақты толеранттылық және қазақстандық қоғам тарихына құрмет, Отанға деген сүйіспеншілік рухында патриоттық тәрбие беру.

Іс-шараға Қарағанды қаласының «Ардагер» Ауғанстандағы соғыс ардагерлері мен мүгедектері одағы қоғамдық бірлестігі мен №58 мектебінің кадет сыныптары, музей қызметкерлері қатысты.

«Ауғанның отты жалыны» көрмесінде музей қорынан фотоматериалдар, құжаттар мен экспонаттар ұсынылды. Олардың қатарында Ауғанстанда қаза тапқан қарағандылықтардың жауынгер-интернационалистер кешені: А.Ш.Қалмағамбетов (1960-1979жж.), А.Н.Мамажанов (1960-1980жж.), В.В.Илья (1963-1983жж.), А.Б.Жұмабаев (30.09.1986ж. қайтыс болды), К.С.Сембаев (1962-1982жж.), И.В.Кашин (1962-1986жж.), Лобов И.В. (1967-1986жж.), Грязнов В.И. (1960-1981жж).

Көрме экспозициясында Ауғанстан картасымен және Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентін (ОКСВ) ДРА-ға енгізу туралы құжаттармен танысты. Көрмеде 200ге жуық экспонаттардың ішінде: Ауғанстандағы кеңес сарбаздарының киім-кешектері, қару-жарақ заттары, оқтар, гильзалар, патрондар, Калашников тапаншасы, ДШК пулеметінің патрондары, ТМ-14 инертті минасы, парашют, противогаз және басқа экспонаттар. Ауған жауынгерлерінің жеке заттары үлкен қызығушылық тудырады, соның ішінде: марапаттар, медальдар, ордендер, атаулы сағаттар, киім және т. б.

Ауған соғысы тақырыбындағы баспа басылымдарының арасында «Боздақтар» еске алу кітабы, «Ауған соғысының құпиялары», «Ауғанстан біздің тағдырымызда» және т.б. бар.

Кездесуде Ауғанстандағы соғыс ардагерлері сөз сөйлеп, музей қорына Ауғанстаннан жеке заттар, тұрмыстық заттар, хаттар тапсырылды.

Кездесуге Д.Әбдірахмановтың жетекшілігімен «Пластика және қозғалыс студиясының» тәрбиеленушілері «Ауғанстандағы соғыс ардагер қарағандылықтар» тақырыбы бойынша музей қорын толықтыратын экспонаттар тапсырылды.

«Ардагер» ауған соғысы ардагерлері мен мүгедектері одағының қоғамдық бірлестігінің төрағасы Т.Б.Хасенов «Ауғанның отты жалыны» атты көрмесі бойынша танымдық экскурсия өткізді.

Кадет сыныптарының тәрбиеленушілері Ауған соғысының ардагерлеріне өздерін қызықтырған сұрақтарын қойды. Құрметті қонақтар Ауғанстандағы кеңес сарбаздарының соғыс күндері мен әскери әрекеттері туралы естеліктерімен бөлісті.

Іс-шараға журналистер мен «5 Арна», «Новое телевидение», «Индустриалды Қарағанды» ТК түсіру топтары қатысты.

Пресс-релиз

Кеңес әскерлерінің Ауғанстан жеріне кіруіне 45 жыл және шығарылғанына  35 жыл толуына (1979-1989 жж.) орай Қарағанды қаласы мен облысының ауған соғысы ардагерлері мен мүгедектерінің одағы «Ардагер» қоғамдық бірлестігімен бірлесіп «Ауғанның отты жалыны» атты  көрме-кездесу өткізіледі.

 

Іс-шараның мақсаты:

– Ауғанстандағы соғыс ардагерлері-қарағандылықтардың ерлігі туралы тарихи жадыны қалыптастыру;

– аға-буын интернационалист-жауынгерлерге деген ұлттық сана-сезімді және  құрметті дамыту;

– жас ұрпақты толеранттылық және қазақстандық қоғам тарихына құрмет, Отанға деген сүйіспеншілік рухында патриоттық тәрбие беру

 

Іс-шара 2024 жылдың 13 ақпанында сағат 15:00-де өтеді.

 

Қатысушылар: облыс әкімдігі, «Астана» АБ, «Орталық» АБ, Қарағанды облысының қорғаныс істері жөніндегі департаменті, Қарағанды қаласы мен облысының ауған соғысы ардагерлері мен мүгедектерінің одағы «Ардагер» қоғамдық бірлесті, екі мәрте Кеңес Одағының батыры Т.Бегелдинов атындағы Қарағанды «Жас Ұлан» республикалық мектебі» Қарағанды республикалық әскери мектеп-интернатының тәрбиеленушілері, ЖОО студенттері, Қарағанды қаласының мектеп оқушылары.

 

Ауған соғысы (1979-1989) – бір жағынан Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентінің қолдауымен Ауғанстанның үкіметтік күштері арасындағы Ауғанстан Демократиялық Республикасы аумағындағы әскери қақтығысы мен екінші жағынан, НАТО-ның жетекші мемлекеттері мен консервативті ислам әлемінің саяси, қаржылық, материалдық және әскери қолдауына ие Ауған моджахедтерінің («душмандар») көптеген қарулы құрылымдары арасындағы қақтығыс.

Қарағанды облысынан Ауғанстанда 3000 адам соғысқан. Олардың 200-ге жуығы әртүрлі үкіметтік наградалармен марапатталды, халықаралық міндеттерін орындап, жарақаттар мен аурулардан 81 адам қаза тапты, 2 (екі) хабар-ошарсыз жоғалып кетті.

 

Көрмеде музей қорларынан фотоматериалдар, құжаттар мен экспонаттар ұсынылады. Олардың қатарында қарағандылықтардың жауынгер-интернационалистер кешені: Ауғанстанда қаза тапқандар: А.Ш.Қалмағамбетов (1960-1979жж.), А.Н.Мамажанов (1960-1980жж.), В.В.Редель (1963-1983жж.), А.Б.Жұмабаев (30.09.1986ж. қайтыс болды), К.С.Сембаев (1962-1982жж.), И.В.Кашина (1962-1986жж.), И.В.Лобов (1967-1986жж.), В.И.Грязнов (1960-1981жж.)

 Көрме экспозициясында Ауғанстан картасымен және Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентін (ОКСВ) ДРА-ға енгізу туралы құжаттармен танысуға болады. Экспонаттардың ішінде: Ауғанстандағы кеңес сарбаздарының киім-кешектері, қару-жарақтар, оқтар, гильзалар, патрондар, Калашников тапаншасы, ДШК пулеметінің патрондары, ТМ-14 инертті минасы, парашют, газтұтқыш және басқа экспонаттар. Ауған жауынгерлерінің жеке заттары үлкен қызығушылық тудырады, соның ішінде: марапаттар, медальдар, ордендер, атаулы сағаттар, киім және т. б.

Ауған соғысы тақырыбындағы баспа басылымдарының арасында «Боздақтар», «Ауған соғысының құпиялары», «Ауғанстан біздің тағдырымызда»  және т. б. еске алу кітаптары бар.

 

Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейі,

Ерубаев көш, 38.

Тел.: 30-11-36, 56-45-63

E-mail:  museumkz@mail.ru.

«АРҚА ТӨРІНДЕГІ КЕНДІ ҚАЛА» көрме-кездесуі

2024 жылдың 8 ақпанында Қарағанды қаласының 90 жылдығы мен Қарағанды көмір ауданының ашушысы А. Байжановтың 200 жылдығына орай Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейінде «Арқа төріндегі кенді қала» атты көрме мен «Шахтер өлкесінің бастауында» атты кездесуі өтті.

Шара облыстың тарихи-мәдени мұрасын сақтау және насихаттау, туған өлкенің тарихына ұқыпты қарауды қалыптастыру және жас ұрпақты қазақстандық патриотизмге тәрбиелеу мақсатында өткізілді.

«Арқа төріндегі кенді қала» көрмесінде архив құжаттары, Қарағанды қаласы мен Қарағанды көмір бассейнінің қалыптасу кезеңдері, қаланың Ұлы Отан соғыс жылдарындағы және соғыстан кейінгі кезеңдегі дамуы туралы фотоматериалдар ұсынылды. Сондай-ақ, әр жылдардағы кеншілердің тау-кен жабдықтары мен арнайы киімдері, геологиялық мүкәммал, алғашқы құрылысшылар мен қоныс аударушылардың тұрмыстық заттары ұсынылды.

Көрме Қарағанды облысының көп салалы және индустриалды орталығы ретінде қаланың қалыптасуын көрсетеді.

«Сүйікті қалама сый» атты мерейлік акциясы да бастау алды. Оған «Пластик және қозғалыс студиясы» тәрбиеленушілері қатысты. Олар музей қорына 100-ге жуық құнды жәдігер тапсырды. Оның ішінде: қосалқы бөлшектері бар балалар велосипеді, авоськалар, электронды сағаттар және кеңестік кезеңдегі көптеген басқа заттар.

Акция қатысушыларына Қарағанды облысының мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасынан, сондай-ақ Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейінен алғыс хаттары табысталды.

«Шахтер өлкесінің бастауында» атты кездесуде: Қазыбек Би ауданы әкімінің орынбасары – Р. М. Қаржасбаев, Қарағанды облысының ғылыми-техникалық құжаттама жөніндегі мемлекеттік архиві басшысы – Т. Т. Аршабеков, Қарағанды облысының облыстық Мемлекеттік архивінің маманы – М. Жүнісова қатысты.

Көмір бассейнінің ардагерлері: ардагерлер кеңесінің төрағасы – Н. Д. Байзбаев, «Көмір өнеркәсібінің құрметті қызметкері», «Құрметті шахтер», «Шахтер даңқы» белгісінің толық кавалері – В. С. Абраменков, «Құрметті шахтер» – Ж. А. Әшімов.

Сондай-ақ, Қарағанды қаласының еңбек ардагерлері мен тұрғындары, кітапхана мамандары, политехникалық колледж студенттері, БАҚ қатысты.

Кездесуге қатысушылар 30-80-ші жылдары Қарағанды қаласының қалыптасуы мен дамуы туралы айтып, архив материалдарын ұсынды. Байзбаев Н. Д., Абраменков В.С. Қарағанды шахталарында еңбек жолының басталуы туралы естеліктерімен бөлісті. Еңбек ардагерлері жас ұрпақты жұмысшы мамандықтарын игеруге және кіші Отанда еңбек етуге және Қарағанды қаласының құрылысы мен дамуы бойынша аға буынның ісін жалғастыруға шақырды.

Қарағанды және көмір бассейнінің кеншілері туралы екі деректі фильм көрсетілді.

Іс-шара мен құрметті кеншілер мен ұйымдастырушылардың сұхбаттары «24КZ», «5 арна», «Хабар», «Индустриалды Қарағанды» , «Новое телевидение».

түсірілді.

 

БАСПАСӨЗ МӘЛІМЕТІ

Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейінің 85 жылдығына орай Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейі қорынан «Сарыарқа – Ұлы дала өркениетінің алтын бесігі» атты көрменің ашылуы өтеді.

 

         Ашылу күні: 9 ақпан 2024 жыл

         Ашылу уақыты:  сағ.

         Өтетін жері: Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейі.

 

Шақырылған қонақтар: Облыс әкімдігінің аппараты, мәдениет мекемелерінің басшылары, мәдениет орталықтары мен қоғамдық ұйымдар мүшелері, БАҚ, ЖОО-ның студенттері, мектеп пен гимназия оқушылары.

Экспозицияның мақсаты: қазақ халқының материалдық және рухани мұрасын таныту, тамыры терең тарихымен, тұғыры биік тұлғаларын дәріптеу,  облыстар арасындағы мәдени байланыстарды нығайту, Орталық Қазақстанның бай материалдық және рухани мұрасымен таныстыру.

 

Қарағанды ​​облысы 1932 жылы 10 наурызда орталығы Петропавл қаласы болып  құрылды. 1936 жылдан бастап аймақтың әкімшілік-мәдени орталығы Қарағанды қаласы болып табылады. Қарағанды ​​облысының аумағы 428 мың шаршы км-ді құрайды. Облыс халқының саны 1 миллион 358 064 адам.

Қарағанды ​​облысы – Қазақстанның тарихи орталығы болып табылады. Оның аумағында Қазақ хандығының кезеңіндегі ұлы жерлердің бір – Ұлытау, ежелгі металлургиялық кешен – Алат қонысы, «Қазақстан пирамидасы» – Қаражартас кесенелері орналасқан.

Қарағанды ​​облысы ежелгі Жібек жолының солтүстік тармағы өз аумағы арқылы өтетіндігімен танымал. Тарихи жағынан, бұл аймақ Қазақстан мен басқа елдер арасындағы сауда артериясы, экономикалық және мәдени алмасу арнасы болды.

Бүгін Қарағанды ​​облысы – Қазақстандағы жетекші орынды иеленетін қуатты индустриялық орталық және Қазақстанның ең ірі өнеркәсіптік аймағы.

 

«Сарыарқа- Ұлы дала өркениетінің алтын бесігі» көрмесі VІ бөлімнен тұрады:

I бөлім «Алтын адам және Қарағанды облысының археологиялық ескерткіштері»

Археологиялық деректер көшпелілер өркениетінің өзіндік баға жетпес бір құндылығы болып табылады. Осы мұралардың барлығы – бұрынғы өткен өркениеттер мен мәдениеттерді жадында сақтап отырған тілсіз куәлар. Ежелгі мәдениеттер мен этностардың өзара тығыз байланысын жаңғырта отырып, олар өткен замандар мен бүгінгінің дәнекері болмақ. Бұларсыз бүгінгі халықтарды біріктіріп отырған ортақ желіні түсіну де қиын. Міне, сондықтан да Орталық Қазақстанның заттық мәдениет ескерткіштері бүкіл әлем ғалымдарының үлкен қызығушылығын туғызуда.

Мемлекеттік «Мәдени мұра» және «Халық тарих толқынында» бағдарламалары бойынша жүргізілген археологиялық экспедициялар барысында қола дәуіріне, ерте темір дәуіріне және орта ғасырларға жататын  археологиялық музейлік жәдігерлермен танысуға болады. Бұл жерде б.з.д. YІІ – YІ ғғ. сақ жауынгерінің   реконструкциясы қойылған (Қарқаралы ауданы, Қ.Аманжолов ауылы, Талды-2 қорымы, ерте темір дәуірі), сонымен қатар кейінгі жылдары ашылған Қаражартас, Тобылды қорымдарының, діни-ғұрыптық құрылыстардың, қалашықтардың фотоматериалдары орын алған. Кейінгі жылдары  облыс аумағында жүргізілген археологиялық қазба жұмыстарының нәтижесінде табылған құнды жәдігерлермен таныса аласыздар.

II бөлім «Сарыарқаның қасиетті жерлері»

Бұл бөлімде «Рухани жаңғыру» бағдарламасының негізінде Қарағанды өңірінің қасиетті жерлер тізіміне енген архитектуралық, археологиялық және өңірдің ерекше табиғи орындарының фотосуреттері көрсетілген. Олар: Алашахан, Жошыхан кесенелері, Хан ордасы, Ағыбай батыр, Тәттімбет, Сеңкібай батыр, Жидебай батыр мазарлары, Құнанбай қажы мешіті, Қызылкеніш сарайы және Бектауата тауы, «Қазақстан пирамидасы» – Қаражартас мавзолейінің фотосуреті.

III бөлім«Арқа жерінің этнографиясы»

Сәндік-қолданбалы өнер топтамасы: ат әбзелдері, тұрмыстық бұйымдар, зергерлік бұйымдар ұсынылған. Көрмеге жауынгердің құрал-жабдықтары – дулыға, сауыт, қолшоқпар, қылыш және қазақ халқының дәстүрлі қоғамының тұрмыстық заттары қойылған.

IV бөлім «Қоянды жәрмеңкесі»

1848 жылы Қарқаралы бекінісінен 52 шақырым қашықтықтағы Қоянды деген жерде айырбас сауда орталығы ашылды. Алғашында оның аумағы 2 шаршы шақырым ғана еді. Кейіннен осындағы Талды даласы түгелдей қайнаған қызу сауда алаңына айналып кетті. Жәрмеңке ұзындығы 11 шақырым, ені 5 шақырым жерді алып жатты. Талды өзенінің бойында орналасуының басты себебі, сатуға әкелінген малды уақытша жаюға жері құнарлы суы мол, шөбі шүйгін.  Қоянды жәрмеңкесінің 170-жылдығына арналған экспозиция ерекше көзге түседі. Бұл жерден тұрмыстық бұйымдарды – сүлгі, май шайқағыш, көкөніс кескіш, шөген, шойын үтіктер, рубель (мата үтіктегіш), самаурындар, жүн және зығыр түткіш, жез шәйнектер, құмандарды және т.б. көре аласыздар.

V бөлім «Болған ана» 2 Болған ана

Ұлт ұясы Ұлытау өңіріндегі Болған ана кесенесіне археологиялық зерттеу жұмыс¬тары 2018 жылы басталып, қазба жұмыстары нәтижесінде біраз құнды жәдігерлер та¬былған. Бұл зерттеулер Ұлттық музейдің жауап-ты ғылыми қызметкері, археолог Айбар Қа¬сенәлінің жетекшілігімен жүзеге асты. Жас талантты ғалым бұған дейінгі тарихи деректерде Болған ананы Шыңғыс ханның қызы немесе келіні деп айтылып келгенін, бірақ соңғы жылдардағы генетикалық сарап¬таманың алдын ала нәтижесінде ол Жошы ханның қызы деген болжамды келтіреді.

«Болған ана сүйегіне антропологиялық зерттеу Жапония мен Ұлыбританияда жасалды. Бүгінгі көрмеде Болған ананың сол кездегі жаңғыртылған бейнесін қойып отырмыз. Бұл жұмыс бірнеше антрополог және мүсіншінің көмегімен іске асты. Археологиялық қазба жұмыстары Болған ана кесенесінен бөлек, Жошы хан, Алаша хан кесенелерінде де жүргізілді» деді ол.

Сондай-ақ көрмеге Болған ана кесенесінен табылған алтын тостаған, жібек матадан тігілген шапан, ер-тоқым, қару-жарақ және тағы басқа заттар қойылып, көпшілік назарына ұсынылды. Ғалымдардың пікірінше, бұл жәдігерлердің бәрі Алтын Орда дәуіріне тиесілі. Археолог, реставратор, көне тоқыма технологияларының маманы Татьяна Крупа ұзындығы төрт метр болатын шапанның көшірмесін жасаған.

VI «Арқаның ардақты азаматтары».

Бұл бөлімде Қарағанды облысының жалпы, қазақ халқының тарихында өшпес із қалдырған тұлғалармен танысуға болады.

Қаз дауысты Қазыбек би, Қазыбек Келдібекұлы – қазақ халқының XVII – XVIII ғасырлардағы ұлы үш биінің бірі, көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері. Ол 1667 жылы Сыр бойында дүниеге келген. Арғы аталары Шаншар абыз, Бұлбұл, өз әкесі Келдібек — есімдері елге белгілі әділ билер болған. Көрмеде Қазыбек бидің суреті, елшілік хаттары, сонымен қатар Қазыбек бидің 350-жылдық мерейтойын өткізуге үлес қосқаны үшін Н.Ә.Назарбаевтың берген алғыс грамотасы және бюсті көрсетілген.

Бұқар жырау Қалқаманұлы (1668-1781) – қазақтың ұлы жырауы, XVIII ғасырдағы жоңғар басқыншыларына қарсы қазақ-жоңғар соғысының бастаушысы әрі ұйымдастырушысы, атақты Абылай ханның ақылшысы. Заманындағы сыншылар оны «Көмекей әулие» деген. Көрмеде Бұқар жыраудың портреті мен хаттары қойылған.

Мәди Бәпиұлы (1880, Қарағанды облысы қазіргі Қарқаралы (бұрынғы Егіндібұлақ) ауданы – 1921, Қарқаралы)ақын, халық әнші-композитор. Қарапайым халықтың құқығын қорғап, әлеуметтік әділетсіздік және теңсіздікті сынағаны үшін биліктің қудалауына ұшыраған.
Жалған айыппен түрмеге қамалып, Атбасар, Қарқаралы, Семей, Омбы түрмелерінде отырды. Қамауда отырғанда әділетсіздіктерге күйініп, бостандықты аңсаған «Қаракесек» әнін жазды. Халық арасына оның «Үшқара», «Мәди», «Шіркін-ай» және т.б. әндері кең тарады. Көрмеде Мәди Бәпиұлының суреті және өзі қолданған насыбай үккіші мен шоқпары көрсетіледі.

Тәттімбет Қазанғапұлы (1815-1862) – күйші-композитор, домбырашы, шертпе күй орындаушылық мектебінің негізін қалаушылардың бірі, халық күй өнерінің классигі. Көрмеде Тәттімбет Қазанғапұлының өмірбаянын баяндайтын кітаптар мен құжаттар қойылады.

Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан (5 наурыз 1866, Қарқаралы уезі, Семей облысы, Дала Өлкесі27 қыркүйек 1937, Мәскеу)XIX ғ. соңы мен XX ғ. басындағы қазақ зиялыларының, қоғам және мемлекет қайраткерлері қатарындағы аса ерекше тұлға. Көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, ұлт-азаттық және Алаш қозғалысының жетекшісі, Алашорда автономиялы үкіметінің төрағасы, публицист, ғалым, аудармашы.

Әлімхан Әбеуұлы Ермеков (1891-1970) — мемлекет және қоғам қайраткері, Алашорда үкіметінің мүшесі, қазақтың тұңғыш математигі.

Жақып Ақбаев (1876-1934)Алаш зиялысы, күрескер, қайраткер, Алашорда үкіметінің мүшесі, заңгер. Құқықтану магистрі. Көрмеде Алаш зиялыларына арналған кітаптар қойылады, «Алаш» партиясының қозғалысын зерттеу жайлы кітаптар қойылған.

Сәкен Сейфуллин (1894-1938) – мемлекет қайраткері, ҚазССР Совнаркомының бірінші председателі. «Бірлік» жастар ұйымының мүшесі. 1914 жылы «Жас қазақ» революциялық ұймының басшысы. Көрмеде Алаш зиялыларына арналған кітаптар қойылады, «Алаш» партиясының қозғалысын зерттеу жайлы кітаптар қойылған.

Қали Байжанов (1877-1966)әнші, Қазақстанның халық артисі (1945). Байжановтың әншілік дарыны ерте оянып, ауыл арасында “әнші бала” атанған. Мәскеуде өткен қазақ әдебиеті мен өнерінің онкүндігіне қатысқан (1936). 1932 жылдан өмірінің соңына дейін Қарағанды радиокомитетінде хор артисі және әнші болып қызмет атқарды. Көрмеде Қали Байжановтың фотосуреті, шапаны және домырасы көрсетіледі.

Жәмилә Нұрмағанбетқызы Шашкина (1914-2009) – әнші актриса. Қазақстанның халық артисі (1962ж). Қарағандыда қазақ драма театрының негізін қалаушылардың бірі. Көрмеде Ж.Шашкинаның домбырасымен  сахналық көйлегін көре аласыздар.

Әбдіров Нұркен (1919-1942) – әскери ұшқыш-штурмовик, сержант, Кеңес Одағының Батыры (1943 ж. қаза болған соң берілген). Көрмеде Н.Әбдіровтың портреті, хаттары, мадақтау қағазы, қабірінен әкелінген топырақ көрсетілген.

  Тоқтар Әубәкіров (1946) – Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында дүниеге келген. Ұшқыш-сынақшы, Кеңес Одағының батыры, тұңғыш қазақ ғарышкері. Баннерларда Қарағанды облысындағы діни-ғұрыптық құрылыстар, Қоянды жәрмеңкесі, мәдени нысандар, тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров туралы ақпараттар ұсынылған.

VIІ бөлім «Кеншілер қаласы»

Бұл бөлім Қарағанды қаласының құрылу тарихына, көмір бассейінің дамуы мен өркендеуіне арналған. Алғашқы геологтар мен шахталардың, 30-жылдардағы Қарағанды қаласының бірегей фотосуреттері көрсетілген. Көлемді жәдігерлерден  шанадағы көмірдің муляжы, 30-жылдардағы кеншілердің құрал-жабдығы – каска, шойын балға, қайла, кеншілердің қол шамы қойылған.

 

Анықтама телефондары: 8(7212) 56-58-89, 30-11-36.

 

Баспасөз-релизі

Қарағанды қаласының 90 жылдығына және Қарағанды көмір кенішін алғаш ашушы А. Байжановтың 200 жылдығына орай Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейі «Арқа төріндегі кенді қала» көрмесін (Қарағанды қаласының құрылуы мен дамуы туралы) және «Кенді өлкенің бастауында» атты кездесу өткізеді. Сонымен қатар, іс-шара аясында «Сүйікті қалама сый» акциясы өтеді.

 

 

Өтетін күні:                 8 ақпан

Өтетін уақыты:          сағ 11.00.

Өтетін орны:     Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейі

 

Өткізу мақсаты: облыстың тарихи-мәдени мұрасын сақтау және насихаттау, туған өлкенің тарихына ұқыпты қарауды қалыптастыру және жас ұрпақты қазақстандық патриотизмге тәрбиелеу.

 

Қатысушылар мен шақырылған қонақтар: ғалымдар, өлкетанушылар,

архив және кітапхана мамандары, Қарағанды көмір бассейнінің ардагерлері, жастар, БАҚ өкілдері.

 

«Арқа төріндегі кенді қала» көрмесінде архив құжаттары, Қарағанды қаласы мен Қарағанды көмір бассейнінің қалыптасу кезеңдері, Қаланың ҰО соғыс жылдарындағы және соғыстан кейінгі кезеңдегі дамуы туралы фотоматериалдар ұсынылады.

Сондай-ақ, әр жылдардағы  кеншілердің тау-кен жабдықтары мен арнайы киімдері, геологиялық мүкәммал, алғашқы құрылысшылар мен қоныс аударушылардың тұрмыстық заттары ұсынылған.

Көрме Қарағанды облысының көп салалы және индустриалды орталығы  ретінде қаланың қалыптасуын көрсетеді.

«Сүйікті қалама сый» акциясы «Пластик және қозғалыс студиясымен» бірлесе өткізіліп, музей қорын Қарағанды қаласының тарихы бойынша жаңа экспонаттармен толықтырады.

 

Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейі

С.Ерубаев к, 38 үй

Тел.:  30-11-36,  56-45-63.

«Ұлы Даланың асқақ рухы» онлайн-диалог кездесуі

Қазақстанда Алғыс айту күніне орай, ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығын мерекелеу аясында Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музей Қарағанды облысы Қазақстан халқы Ассамблеясының Достық үйімен бірлесіп «Ұлы Даланың асқақ рухы» – онлайн кездесу-диалогын өткізді.

«Өз тарихыңды есте сақта және мақтан ет» – бұл мерекенің негізгі қағидаларының бірі.

Кездесу-диалогы 2021 жылы 26 ақпанда сағат 14.00-де online режимінде, ZOOM платформасында өткізілді.

Кездесудің негізгі бағыттары:

  • ХХ ғасырдың әр жылдары тұтас халықтардың Қазақстанға жер аударылуының нәтижесі ретінде, Қазақстан қазіргі заманғы көп ұлтты отбасы;
  • Қазақстан халқы Ассамблеясын құру және оның көп этникалық және көп конфессиялық республикада бейбітшілікті, келісім мен республикадағы төзімділікті қамтамасыз етудегі елеулі рөлі;
  • Қарағанды және Қарағанды облысының ұлттық-мәдени орталықтарының мәдени дәстүрлерді, әдет-ғұрыптарды насихаттау жөніндегі қызметі.

Онлайн-кездесуге ЖОО ғалымдары, ұлттық-мәдени бірлестіктердің өкілдері, Қарағанды облысы ішкі саясат басқармасының «Қоғамдық келісім»  КММ мамандары, медицина университетінің, «Мода» колледжінің және Қарағанды темір жол колледжінің 1-2 курс студенттері,  С.Сейфуллин атындағы атындағы гимназия оқушылары, Н.Нұрмақов атындағы мамандандырылған мектеп-интернатының және Ж.Жабаев атындағы Дарын мектебі оқушылары қатысты.

Кездесу-диалогтың модераторы ретінде Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану музейінің басшысы Е.Н.Нұрмағанбетов сөз сөйледі.

Алғы сөзбен Қарағанды облысы ішкі саясат басқармасының «Қоғамдық келісім» КММ директоры Б.П.Бекмұрзаев және «Вайнах» шешен-ингуш» этномәдени бірлестігінің жетекшісі, ақсақалы  У.Х.Джанаев сөз сөйледі.

Е.А.Бөкетов атындағы ҚарУ-нің тарих ғылымдарының докторы, профессоры В.Козина «Кеңес Одағының репрессиялық саясаты барысында Қарағанды ​​облысының аумағына жаппай қоныс аудару» тақырыбында сөз сөйледі.

Спикер, Қарағанды облысы Қазақстан халқы Ассамблеясының Достық үйінің маманы, облыс әкімінің «Тыл жанашыры» сыйлығының лауреаты Ю.Михул өз сөзінде Қазақстан халқы Ассамблеясының, «Жаңғыру жолы»  жастар қозғалысының қызметі туралы айтып берді.

Онлайн кездесуге жас мамандар да белсенді қатысты:

  • Тәттімбет атындағы Өнер колледжінің студенті – А.О.Москвитина;
  • «Дарын» мамандандырылған мектеп-интернатының 10 сынып оқушысы – А.Шмидт;
  • Ж.Жабаев атындағы мамандандырылған мектеп-интернатының 8 «б» сынып оқушысы – Цой В.;
  • Н.Нұрмақов атындағы мамандандырылған мектеп-интернаттың 10-сынып оқушысы – В.Большаков балалар қазақ тілінде өлеңдер мен құттықтау сөздерін оқыды.

Онлайн-кездесуде Қарағанды облыстық тарихи–өлкетану музейі және Достық үйімен бірлесіп әзірленген «Қазақстан-біздің ортақ үйіміз» атты бейнеролик көрсетілді.

Спикерлер атап өткендей, қазіргі заманғы көпұлтты Қазақстан отбасы бірнеше жыл ішінде бүкіл халықтар Республикаға жер аударылған кездегі бірнеше көші-қон толқындарының нәтижесі болды. Бұл адамдардың қалай қоныстанып, тірі қалғаны – бұл бүкіл Қазақстан халқының үлкен еңбегі деп білеміз.

Кездесуге қатысушылар осындай ауқымды мерекені өткізудің маңыздылығын атап өтті. Алғыс айту күні – бұл қайғылы оқиғалардың нәтижесінде Қазақстанға келген түрлі этностардың миллиондаған адамдарын жылы шыраймен қарсы алған қазақ жері мен халқына деген ризашылық. Бұл еліміздің барлық азаматтарының бір-біріне деген құрметі, ортақ тарихымызға деген құрмет, өзара көмек және қолдау күні.

I Петр Кунсткамераның «дәстүрлерде» халықаралық көрме жобалары»

Қарағанды облыстық тарихи-өлкетану мұражайында Санкт-Петербург қаласынан (Ресей) үш көрме жобасы ашылуда: – елес-картиналар-бейнелеу голограммаларының көрмесі

ЖАҢА ЭКСПОЗИЦИЯНЫҢ АШЫЛУЫ

ҚР Тұңғыш Президенті Н. Ә.Назарбаев жариялаған Қазақстандағы жастар жылы аясында Кеңес әскерлерінің Ауғанстаннан шығарылғанына 30 жыл және енгізілгеніне 40 жыл (1979-1989 жж.) естелік датаға

“ОДНА СТРАНА – ОДНА СУДЬБА” КЕЗДЕСУ-ДИАЛОГЫ

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаев жариялаған Қазақстандағы Жастар жылы аясында және жас ұрпақты патриоттық тәрбиелеу мақсатында облыстық тарихи-өлкетану музейі бірқатар іс-шаралар өткізуде.

Мемлекеттік рәміздер
Президент Жолдауы
Сыртқы сілтемелер